To πανηγύρι της Φανερωμένης

Του Γιάννη Καλογεράκη*

Σε μια μαγευτική τοποθεσία, κοντά στη γέφυρα του Μανουρά στο μέσον περίπου της διαδρομής από τον Αγ. Ιωάννη (Αμαρίου) προς το Χωρδάκι, 62 περίπυ χιλιόμετρα από το Ρεθυμνο, βρίσκεται το παλιό, ξεχασμένο μοναστήρι της Φανερωμένης.


Παρασκευή του Πάσχα πριν 35 χρόνια στη Φανερωμένη.
Παρασκευή του Πάσχα πριν 35 χρόνια στη Φανερωμένη. Από δεξιά: Γεώργιος Παττακός, νεωκόρος από το Χωρδάκι, Μιχάκης Μαυρογιαννάκης, ψάλτης από τον Αγ. Ιωάννη, Στυλιανός Καλογεράκης, ιερέας το Αγ. Ιωάννη, Κώστας Μανουράς και η κόρη του.

Σήμερα βλέπει ο προσκυνητής, εκτός από τον κατάγραφο μικρό ναό, ανάμεσα σε πλατάνια, βελανιδιές και θάμνους, λείψανα κτιρίων που θυμίζουν μοναστηριακά κτίσματα (κελιά, φούρνο, κ.λπ.)

Η παράδοση, οι ντόπιες μαρτυρίες και πολλές άλλες που έχουν διασωθεί στο Αμάρι, δεν επαρκούν για να ανασυνδέσει ο επισκέπτης το παρελθόν με το σήμερα. Γιατί όπως αναφέρει ο Νίκος Ψιλάκης στο βιβλίο του "Μοναστήρια της Κρήτης" η μονή έπαψε να λειτουργεί (ως μοναστήρι) πριν από το 18ο αιώνα.

Ο μακαρίτης γιατρός και ο βουλευτής Γεώργιος Ανδρουλάκης (1880-1933) από το Φουρφουρά, είχε γράψει ότι οι "Τούρκοι κατέσφαξαν επί τόπου τους καλόγερους και οι απομείναντες έκτισαν τη μονή Καλόειδαινας" (πάνω από το Άνω Μέρος). Το πιθανότερο όμως είναι ότι η μονή Καλόειδαινας προυπήρχε και μετακινήθηκαν εκεί οι διασωθέντες μοναχοί. Η δε Φανερωμένη έγινε μετόχι της Καλόειδαινας. Από τότε κάθε Παρασκευή του Πάσχα η Μονή αποτελεί σημείο συνάντησης προσκυνητών από τα γύρω χωριά της Αμπαδιάς και τα κοντινά της επαρχίας Αγ. Βασιλείου. Όλοι μαζί μετά τη Θεία λειτουργία έστρωναν υπαίθριο τραπέζι και ακολουθούσε παραδοσιακό γλέντι μέχρι το βράδυ.


Το ξωκλήσι της Καλόειδαινας

Τα τελευταία χρόνια κινδύνεψε να ξεχαστεί το παραδοσιακό αυτό υπαίθριο πανηγύρι, ακολουθώντας τη μοίρα άλλων ωραίων εθίμων και παραδόσεων του λαού μας. Εφέτος ξεκίνησε μια αξιόλογη προσπάθεια, των συλλόγων των Αϊγιαννιωτών και των Ανωμεριανών της Αθήνας, να ξαναζωντανέψουν ιστορικές μνήμες και να αναβιώσουν το πανηγύρι της Φανερωμένης.
Εκτιμούμε ότι θα τα καταφέρουν με τη στήριξη της εκκλησίας, της πολιτείας και προπαντός της ιστορικής οικογένειας των Μανουράδων στους οποίους ανήκει η περιοχή.

Αμαριώτικη παρέα στο πανηγύρι της Φανερωμένης.
Αμαριώτικη παρέα στο πανηγύρι της Φανερωμένης.

Ο Σύλλογος Αμαριωτών Ρεθύμνου καλεί τους κατοίκους της περιοχής σε συνάντηση - προσκύνημα στον ιερό χώρο, που προσέρχονταν οι πρόγονοί μας, έπαιρναν την ευλογία της εκκλησίας, γεύονταν το φτωχικό (ίσως) φαγητό, έπιναν το ανόθευτο ντόπιο κρασί και διασκέδαζαν όπως συνήθως ειρηνικά, κάτω από τα αιωνόβια δέντρα, δίπλα στη (Ζωοδόχο) πηγή που βρίσκεται πολύ κοντά στο ξωκλήσι της Παναγίας.


*Ο Γιάννης Καλογεράκης είναι εκπαιδευικός και πρόεδρος του Συλλόγου Αμαριωτών Ρεθύμνου

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ" στις 3-5-2002