Ι.Ν. ΑΓΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ
στη Σχολή Ασωμάτων

Του Βασίλη Χριστοδουλάκη*
Φωτογράφιση: Γιώργος Σταυρουλάκης

 

Στην καρδιά του κάμπου της Σχολής Ασωμάτων, σε απόσταση περίπου 35 χιλιομέτρων από το Ρέθυμνο, είναι χτισμένο το βυζαντινό ξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής, ευλαβική προσφορά προγόνων μας του 13ου αιώνα. Παλαιότερα ανήκε στην κοντινή Ιερά Μονή Ασωμάτων, ενώ σήμερα ανήκει στην ενορία της Βισταγής.


Είναι μια ευχάριστη έκπληξη, που περιμένει υπομονετικά τον περιηγητή της Επαρχίας λίγα μέτρα έξω από τον κεντρικό δρόμο και μέσα από μια συστάδα κυπαρισσιών. Από 'κει ανάμεσα ξεπροβάλλει λευκό το εκκλησάκι σε ρυθμό σταυροειδή με τρούλο, ζωντανό απομεινάρι παλαιών εποχών, άγρυπνος θεματοφύλακας αξιών ανεκτίμητων.


Μικρό και διακριτικό στη μέση του κάμπου γλυκαίνει τις αισθήσεις με τη σεμνότητα και τη χάρη του, την ανάλαφρη αρμονία του με το φυσικό περιβάλλον. Μικρό, όσο να χωράει μόλις είκοσι ανθρώπους και λίγες αχτίδες του ήλιου, και μεγάλο, όσο να περισσεύουν στους αιώνες τ' αθάνατα λόγια του ποιητή που 'ναι θαμμένος στα σπλάχνα του, στέκει και προσκαλεί κάθε ευαίσθητο επισκέπτη σε προσκύνημα ιερό και αναζήτηση ξεχωριστή, με την ψυχή και το πνεύμα.



Μπαίνοντας από την κεντρική πόρτα του, που βρίσκεται στο νότιο τοίχο, το ενδιαφέρον αιχμαλωτίζει ο χτισμένος καταντικρύ, στην αψίδα του βόρειου τοίχου, πέτρινος τάφος. Από πάνω ζωγραφισμένος ο Χριστός να ευλογεί δυο πρόσωπα με χέρια σηκωμένα σε δέηση. Η επιγραφή φανερώνει το όνομά τους: "ΔΕΗΣΙΣ ΤΩΝ ΔΟΥΛΩΝ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΤΟΥ ΧΟΡΤΑΤΖΗ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΜΒΙΟΥ ΑΥΤΟΥ". Από στόμα σε στόμα μεταφέρθηκε ως τις μέρες μας η ταυτοποίηση του ονόματος με τον μεγάλο ποιητή της Κρητικής Αναγέννησης, Γεώργιο Χορτάτζη, τον ποιητή της "Ερωφίλης" και πολλών άλλων μνημειωδών έργων της Κρητικής Λογοτεχνίας. Μια μεγάλη φυσιογνωμία από το 16ο αιώνα, θαμμένη και ξεχασμένη σε μια ταπεινή εκκλησιά, συγκυρία μοναδική που ξενίζει τον ανυποψίαστο προσκυνητή και το διαβασμένο περάτη.



Πάνω: Λεπτομέρειες από τις τοιχογραφίες στο οστεοφυλάκιο του Γεωργίου Χορτάτζη, εντός του ναού
Κάτω: Τα οστά του "Γεωργίου Χορτάτζη και της συμβίου αυτού"


Ο ευμεγέθης τρούλος που σκεπάζει το εσωτερικό του ναού υπενθυμίζει το μεγαλείο και την απεραντοσύνη του σύμπαντος και κατευθύνει το πνεύμα προς τον ουρανό, καθώς ο ήλιος εισβάλλει από τους φεγγίτες και φωτίζει το ξύλινο τέμπλο με τις ιδιαίτερης τεχνοτροπίας εικόνες του 19ου αιώνα. Μια εκκλησιά θεμελιωμένη με τους παλιούς θρησκευτικούς συμβολισμούς και στημένη στ' ανθρώπινα μέτρα, θαλπερή για την προσευχή και φιλόξενη για τις αισθήσεις, υποδέχεται οχτώ αιώνες τώρα ευσεβείς προσκυνητές και διαβάτες.


Λεπτομέρειες απί τις πανέμορφες εικόνες στο τέμπλο του ναού.


Αξίζει κανείς να παρατηρήσει μέσα από τις στάσεις του χρόνου στο γραφικό ξωκλήσι το αδιάκοπο πέρασμα της Ιστορίας.
Και επιβάλλεται να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στη συντήρηση και τη διάσωσή του από τη φθορά του χρόνου, που έχει ήδη κάνει εμφανή τα σημάδια της και απειλεί αυτό το ζωντανό κομμάτι της Ιστορίας.

* Ο Βασίλης Χριστοδουλάκης είναι δικηγόρος Ρεθύμνου, ταμίας του Δ.Σ. του Συλλόγου Αμαριωτών Ρεθύμνου